Kort antwoord: op elk cosmeticaproduct in de EU staat een ingrediëntenlijst, altijd met dezelfde namen (INCI) en in een vaste volgorde: wat er het meest in zit staat vooraan. Geurstoffen waarvan bekend is dat sommige mensen er gevoelig voor zijn moeten apart met naam genoemd worden, ook als ze onder het verzamelwoord "parfum" vallen. Zoek je een stof waar je gevoelig voor bent, dan zoek je de exacte INCI-naam in die lijst. Op caasi.nl staat de lijst van de fabrikant bij ruim 900 producten onder de omschrijving, bijvoorbeeld bij de Rimmel London Match Perfection foundation - 300 Sand - Beige.
Waar vind je de lijst en in welke volgorde staat hij?
De lijst staat op de verpakking, op het etiket of op een bijsluiter, en begint met "Ingredients" of "Ingrediënten". De namen zijn Latijns of Engels omdat de hele EU dezelfde naamgeving gebruikt: Aqua is water, Parfum is de geurstof, Alcohol Denat. is gedenatureerde alcohol. Die vaste namen maken vergelijken makkelijk: een stof heet in Nederland, Duitsland en Spanje precies hetzelfde.
De volgorde is wettelijk vastgelegd. Alles wat meer dan 1 procent van het product uitmaakt staat in aflopende volgorde van gewicht; wat onder 1 procent zit mag daarna in willekeurige volgorde staan. Kleurstoffen staan als CI-nummer (bijvoorbeeld CI 77891, dat is titaandioxide) en mogen achteraan. Staat een stof dus helemaal vooraan, dan zit er veel van in; staat hij achter Parfum, dan gaat het om een klein aandeel.
Welke geurstoffen moeten apart op het etiket staan?
"Parfum" mag een verzamelnaam blijven, met een uitzondering: een lijst geurstoffen waarvan vaststaat dat een deel van de mensen er gevoelig voor is, moet met naam genoemd worden zodra er meer dan 0,001 procent in een product zit dat op de huid blijft (crème, parfum, deodorant) of meer dan 0,01 procent in een product dat je afspoelt (shampoo, douchegel). Sinds 2005 gaat dat om 26 stoffen. De EU heeft die lijst in 2023 uitgebreid met 56 extra stoffen: nieuwe producten moeten vanaf 31 juli 2026 de uitgebreide lijst dragen, producten die al in de winkel liggen hebben tot 31 juli 2028 de tijd. Tot die datum kun je dus beide etiketten tegenkomen.
De bekendste namen uit de lijst, met de geur waar ze meestal vandaan komen:
| INCI-naam op het etiket | Komt meestal uit |
|---|---|
| Limonene | citrusschil (sinaasappel, citroen) |
| Linalool | lavendel, koriander, bergamot |
| Citronellol | roos, geranium, citronella |
| Geraniol | roos, geranium |
| Citral | citroengras, citroen |
| Eugenol | kruidnagel, kaneelblad |
| Coumarin | tonkaboon, hooi |
| Benzyl Alcohol | jasmijn, ook als conserveermiddel |
| Benzyl Salicylate | bloemige, zoete geurstoffen |
| Hexyl Cinnamal | jasmijnachtig, kamille |
| Alpha-Isomethyl Ionone | viooltjes, poederig |
| Farnesol | lelietje-van-dalen, roos |
| Evernia Prunastri / Evernia Furfuracea | eikenmos en boommos |
Zo ziet dat er in de praktijk uit. In de lijst van de Rimmel London Match Perfection foundation - 300 Sand - Beige staat "Parfum", en verderop staan Limonene, Linalool, Citronellol, Geraniol, Benzyl Salicylate en Hexyl Cinnamal apart genoemd: die zitten dus boven de drempel. Bij de Sunkissed facial tanning mist - zelfbruiner Clean Ocean Edition - 125 ml staat alleen "Fragrance (Parfum)" zonder losse namen; volgens het etiket zit daar geen van de lijststoffen boven de drempel.
Wat betekenen "parfumvrij", "hypoallergeen" en "dermatologisch getest"?
Deze woorden staan op de voorkant en zeggen minder dan ze lijken te zeggen. Parfumvrij betekent dat er geen parfum als bestanddeel is toegevoegd; losse geurstoffen kunnen nog wel voorkomen als ze een andere functie hebben, en dan staan ze gewoon in de lijst. Hypoallergeen heeft geen vaste wettelijke definitie; de EU-regels voor claims eisen alleen dat de fabrikant het kan onderbouwen. Dermatologisch getest zegt dat er een test is gedaan, niet wat de uitkomst was. De ingrediëntenlijst op de achterkant is daarom betrouwbaarder dan het woord op de voorkant: die lijst is verplicht, volledig en gecontroleerd.
Hoe zoek je gericht op een stof waar je gevoelig voor bent?
- Noteer de exacte INCI-naam die je arts of allergiepaspoort noemt, en de synoniemen: "Parfum" en "Fragrance" zijn hetzelfde, "Limonene" en "d-Limonene" ook.
- Zoek die naam letterlijk in de lijst. Staat hij er niet in, dan is hij niet als bestanddeel opgegeven. Staat hij er wel, dan zegt de plek in de lijst iets over de hoeveelheid.
- Vergelijk bij twijfel met de verpakking die je in huis hebt. Fabrikanten passen recepten aan en de lijst op een website loopt soms achter op het etiket.
- Kom je er niet uit, stuur ons het EAN-nummer van het product; dat staat op elke productpagina onder de omschrijving.
Twee lijsten om het verschil te zien: de Reuzel Clay Matte pomade - 95 gram noemt "Parfum" en daarnaast Limonene apart, de Manic Panic Classic haarverf - permanente kleur - Violet Night - 118 ml noemt geen parfum. Dat is geen oordeel over welk product beter is; het is precies wat de fabrikant heeft opgegeven, en meer zeggen wij er niet over.
Wat wij op caasi.nl tonen, en wat niet
Bij ruim 900 producten in Beauty & Verzorging en Parfum staat onder de omschrijving het blok "Ingrediënten": de lijst zoals de fabrikant die bij de handel aanlevert, woord voor woord, zonder dat wij er iets in veranderen. Staat er bij een product geen blok, dan hebben wij geen lijst van de fabrikant die we vertrouwen, en liever geen lijst dan een halve.
Wat wij bewust niet doen: zeggen of een product bij jouw allergie past. Dat kan alleen jij samen met je arts, met de lijst en de verpakking erbij. Wij zorgen dat die lijst er staat en dat hij klopt met wat de fabrikant opgeeft.
Bronnen
- Verordening (EG) nr. 1223/2009, de Cosmeticaverordening: artikel 19 over de etikettering en bijlage III over de geurstoffen die apart genoemd moeten worden.
- Verordening (EU) 2023/1545: de uitbreiding van de lijst geurstoffen, met de overgangsdata 31 juli 2026 en 31 juli 2028.
- Verordening (EU) nr. 655/2013: de gemeenschappelijke criteria voor claims op cosmetica.
